Arbowet 2026: de bevestigde en de voorgenomen wijzigingen op een rij

Kort antwoord

De bevestigde Arbowet-wijziging per 1 juli 2026 is de aanscherping van artikel 12: werkgevers moeten werknemers voortaan actief raadplegen (niet alleen "samenwerken") over het arbobeleid, via de OR/PVT of, bij afwezigheid daarvan, rechtstreeks. Daarnaast ligt er een voorgenomen wijziging (wetsvoorstel) voor een verplichte gedragscode tegen ongewenst gedrag voor werkgevers met 10 of meer werknemers, eveneens beoogd per 1 juli 2026.

2026 is een kanteljaar voor arbeidsomstandigheden

Voor veel werkgevers voelt 2026 als business as usual, tot de Arbeidsinspectie langskomt. Dan blijkt dat nieuwe verplichtingen niet zijn opgepakt.

1. Artikel 12 Arbowet: raadplegingsplicht (bevestigd, 1 juli 2026)

Werkgevers moeten werknemers voortaan actief raadplegen over onderwerpen die de arbeidsomstandigheden raken, waaronder:

• de inrichting van de BHV
• de RI&E
• deskundige bijstand

Is er een OR of PVT? Dan loopt raadpleging via hen. Is die er niet, of heeft u minder dan 10 werknemers? Dan raadpleegt u de betrokken werknemers rechtstreeks. Dit is een aanscherping ten opzichte van het eerdere, vagere "samenwerken", en sluit beter aan bij de Europese kaderrichtlijn. De Arbeidsinspectie krijgt hierdoor meer mogelijkheden om te handhaven.

2. Gedragscode ongewenst gedrag (voorgenomen, 10+ werknemers, beoogd 1 juli 2026)

Voor werkgevers met 10 of meer werknemers ligt er een wetsvoorstel voor een verplichte, schriftelijke gedragscode tegen ongewenst gedrag, tot stand gekomen met betrokkenheid van de OR/PVT. Zie ons uitgebreide artikel hierover voor de details en de actuele stand van zaken.

3. Verwachte strengere handhaving Inspectie SZW

Naast deze twee wijzigingen ligt de verwachting dat de Arbeidsinspectie de handhavingsfrequentie verhoogt, met extra aandacht voor risicosectoren zoals bouw, transport en zorg. Controles richten zich daarbij op:

• actuele RI&E en opvolging van het Plan van Aanpak
• BHV-bezetting en geldige certificaten
• keuringen zoals NEN 3140
• aantoonbare naleving van de nieuwe raadplegingsplicht

Wat betekent dit voor uw dagelijkse organisatie?

Compliance draait in 2026 minder om "document hebben" en meer om "proces aantonen": weet u welke risico's er zijn, registreert en volgt u incidenten op, en kan de directie aantonen actief te sturen op verbetering?

Veelgemaakte fouten

1. Alleen focussen op de gedragscode, terwijl de (al bevestigde) raadplegingsplicht wordt gemist
2. Geen structurele vastlegging van arbo-overleg met OR/PVT of werknemers
3. Openstaande acties zonder eigenaar of deadline
4. Geen periodieke managementrapportage

Praktisch stappenplan

1. Richt een structureel overlegformat in voor raadpleging (datum, deelnemers, onderwerpen, opvolging)
2. Volg de status van het gedragscode-wetsvoorstel en bereid u voor als u 10+ werknemers heeft
3. Actualiseer de RI&E en volg het Plan van Aanpak op
4. Controleer BHV-bezetting en certificaten per locatie
5. Werk de keuringskalender (NEN 3140 e.a.) bij
6. Plan een directiebeoordeling met actuele data

Hoe Mr. Safety helpt

Mr. Safety brengt de onderdelen samen die de Arbeidsinspectie in 2026 naar verwachting het vaakst controleert: RI&E, BHV, incidenten, arbo-overleg en managementrapportages, in één platform.